ประวัติความป็นมา ของสมาคมแม่บ้านสาธารณสุข
(PUBLIC HEALTH MINISTRYS LADIES ASSOCIATION)
สมาคมแม่บ้านสาธารณสุข ได้มีการเริ่มก่อตั้งขึ้นจากการที่บรรดาภริยาผู้บริหารและข้าราชการสตรีของกระทรวงสาธารณสุข เมื่อมีโอกาสได้พบปะกันก็ได้มีความเห็นพ้องต้องกันว่าบรรดาข้าราชการสตรีของกระทรวงสาธารณสุข และภริยาของข้าราชการกระทรวงสาธารณสุข ต่างก็เป็นผู้มีความรู้ความสามารถ ถ้าจะนำเอาบุคคลเหล่านั้นมารวมกลุ่มกัน เพื่อทำกิจกรรมสาธารณประโยชน์ก็คงจะประสบผลสำเร็จอย่างดียิ่ง จากความคิดริเริ่มดังกล่าว สมาคมแม่บ้านสาธารณสุข จึงได้ขออนุญาตจดทะเบียนนิติบุคคลเปลี่ยนเป็นสมาคมแม่บ้านสาธารณสุข เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535 โดยมีคุณชวลัย สุดสุข เป็นนายกสมาคมแม่บ้านสาธารณสุขคนแรก สมาคมแม่บ้านสาธารณสุข มีชื่อย่อว่า มสส. เขียนเป็นภาษาอังกฤษว่า PUBLIC HEALTH MINISTRYS LADIES ASSOCIATION ย่อว่า HEMLA ปัจจุบันมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ อาคาร 7 ชั้น 6 ตึกสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เลขที่ 88/20 หมู่ 4 ซอยบำราศนราดูร ถนนติวานนท์ ตำบลตลาดขวัญ อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี 11000
วัตถุประสงค์
1. เป็นศูนย์รวมทางความคิดในการสร้างสรรค์สังคม ทางด้านสุขภาพอนามัย และกำหนดกิจกรรมเพื่อการบำเพ็ญประโยชน์แก่สาธารณชนให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี
2. พัฒนาสุขภาพอนามัย และส่งเสริมการศึกษา คุณธรรม จริยธรรม และเศรษฐกิจแก่สมาชิก และครอบครัว เพื่อเป็นแบบอย่างในสังคม
3. ให้มีความช่วยเหลือเมื่อสมาชิกและ/หรือครอบครัวเจ้าหน้าที่ของกระทรวงสาธารณสุข ที่ประสบปัญหาต่างๆ
4. เสริมสร้างความสามัคคี และความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของสมาชิก
5. สนับสนุนนโยบายของกระทรวงสาธารณสุข โดยการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์งานด้านสาธารณสุข และให้ความร่วมมือในการประกอบกิจกรรมตามความสามารถและโอกาสอันควรหรือกิจกรรมอื่นๆ
การบริหารงานของสมาคมฯ
มีคณะกรรมการทำหน้าที่บริหารของสมาคมฯ มีจำนวน 75 คน ซึ่งได้มาจากการแต่งตั้ง โดยมีภริยาปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นนายกสมาคมแม่บ้านสาธารณสุขโดยตำแหน่ง นายกสมาคมแม่บ้านสาธารณสุขแต่งตั้งอุปนายกและเลขานุการ โดยคัดเลือกจากภริยาอธิบดีหรือภริยารองปลัดกระทรวงสาธารณสุข หรือภริยาข้าราชการกระทรวงสาธารณสุขที่เทียบเท่าระดับ 10 หรือข้าราชการสตรีผู้ประกอบอาชีพด้านสุขภาพที่อาวุโสของกระทรวงสาธารณสุข
กรรมการตำแหน่งอื่นๆ เลือกตั้งจากที่ประชุมสมาชิกของสมาคมแม่บ้านสาธารณสุขส่วนกลางประกอบด้วย เหรัญญิก กรรมการฝ่ายจัดหาทุน กรรมการฝ่ายกิจกรรมพิเศษ กรรมการฝ่ายวิชาการ กรรมการฝ่ายสวัสดิการ กรรมการฝ่ายนันทนาการ กรรมการกลาง และกรรมการตำแหน่งอื่นๆ ซึ่งมีการบริหารจัดการตามข้อบังคับของสมาคมฯ ที่กำหนดไว้
การบริหารงานของสมาคมฯ โดยมีภริยาปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นนายกสมาคมฯ อุปนายกและคณะกรรมการกลางดำเนินกิจกรรมต่างๆ ของสมาคมฯ และได้แบ่งการบริหารออกเป็น 19 เขต โดยมีอุปนายกเป็นหัวหน้าคณะดูแลแต่ละเขต สำหรับการบริหารและประสานเครือข่ายระดับจังหวัดนั้น แต่ละจังหวัดมีประธานแม่บ้านสาธารณสุขสาขาจังหวัด ซึ่งเป็นภริยานายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด หรือภริยาผู้อำนวยการโรงพยาบาลจังหวัดหรือผู้ที่มีความเหมาะสมของจังหวัด
กิจกรรมตามวัตถุประสงค์หลักของสมาคมฯ ในการสนับสนุนนโยบายของกระทรวงสาธารณสุข สมาคมแม่บ้านสาธารณสุข ดำเนินงานด้านสาธารณสุขโดยดำเนินงานโครงการตามที่หน่วยงานต่างๆ ของกระทวงสาธารณสุขขอความช่วยเหลือ เช่น จากกองควบคุมโรค ให้ช่วยงานรณรงค์ในการกำจัดยุงลายป้องกันไข้เลือดออก โดยให้แม่บ้านสาธารณสุขเป็นผู้ดำเนินการในชุมชน จัดทำโครงการขอสนับสนุนงบประมาณองค์กรเอกชนสาธารณประโยชน์ ของกระทรวงสาธารณสุขให้กับจังหวัดเครือข่ายทั่วประเทศ โครงการกิจกรรมต่างๆ ที่ได้ดำเนินการ เกิดจากหน่วยงานของกระทรวงสาธารณสุขขอความช่วยเหลือ เช่น
- กรมโรคติดต่อ ได้ขอความช่วยเหลือการเฝ้าระวัง ป้องกัน โรคไข้เลือดออก โดยการช่วยดำเนินการให้สมาชิกอบรม อสม. ในเรื่องการกำจัดยุงลาย
- กรมสุขภาพจิตให้ช่วยในการดำเนินโครงการคัดกรองเด็กที่มีภาวะทางสติปัญญาล่าช้าให้คลินิกตรวจสุขภาพเด็กดีและสอนให้คำแนะนำแม่ อาสาสมัคร และในการตรวจคัดกรองเด็กที่มีภาวะทางสติปัญญาล่าช้า
- กรมอนามัย ให้ช่วยดำเนินงานโครงการจัดตั้งสถานที่เลี้ยงเด็ก (Day Care) ในโรงพยาบาลจังหวัด และโรงพยาบาลชุมชน ให้ได้ทุกจังหวัดปี 2548
- กระทรวงสาธารณสุข ให้ช่วยดำเนินการจัดหางบประมาณ และดำเนินการโครงการฟันเทียมผู้สูงอายุ โดยให้สมาคมแม่บ้านสาธารณสุขช่วยเหลือในด้านจัดหางบประมาณสนับสนุนและดำเนินการในจังหวัดของตน ทั้งยังมีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญของสมาคมแม่บ้านสาธารณสุข ตรวจรักษาให้กับจังหวัดที่ขอการช่วยเหลือไปตรวจรักษาให้ด้วย โครงการช่วยเหลือผู้พิการและด้อยโอกาส โดยการสำรวจและจดทะเบียนผู้พิการและด้อยโอกาส และประสานขอความช่วยเหลืออุปกรณ์เครื่องช่วย ได้แก่ รถนั่งเข็น เก้าอี้นั่ง ไม้ค้ำยัน สำหรับผู้พิการแต่ละประเภทที่จำเป็นต้องมีเพื่อการดำรงชีวิตประจำวัน สมาคมฯ ได้ดำเนินการจัดหาให้จังหวัดที่แม่บ้านสาธารณสุขขอมาได้เป็นจำนวนมากกว่า 800 คน ภายในปี 2546-2548
กิจกรรมหลักที่สมาคมแม่บ้านสาธารณสุขต้องดำเนิน และให้เกิดความต่อเนื่อง คือ การพัฒนาศูนย์เด็กเล็กอายุต่ำกว่า 3 ปี ในพื้นที่ห่างไกล ยากจน ทุรกันดาร เพื่อให้เด็กเหล่านั้นได้รับการเลี้ยงดู มีพัฒนาการที่ดีทั้งทางด้านร่างกาย สมอง และให้พ่อแม่ ได้ไปทำงานประกอบอาชีพได้ สมาคมฯ ได้เริ่มดำเนินการโครงการนี้ตั้งแต่ปี 2540 เนื่องจากยังไม่มีหน่วยงายใดทำกับเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี โดยได้ดำเนินงานตามแนวพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และได้ดำเนินการแล้วใน 42 จังหวัด มีศูนย์เด็กเล็กวันเตาะแตะจำนวน 62 ศูนย์
- ปี 2548 สมาคมฯ ได้ใช้งบประมารณบางส่วนที่ได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงสาธารณสุข จัดทำโครงการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กวัยเตาะแตะฯ ให้เป็นศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่ ตามเกณฑ์มาตรฐานของกรมอนามัย เทิดพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวโรกาสที่ทรงมีพระชนมายุครอบรอบ 50 พรรษา
- ปี 2549 ใช้งบประมาณที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณองค์กรเอกชน ได้จัดทำโครงการส่งเสริมพัฒนาการ IQ และ EQ เด็กในศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาการเด็กวัยเตาะแตะฯ โดยกำหนดให้มีการจัดสิ่งแวดล้อมให้ปลอดภัย จัดกิจกรรมการเรียนรู้ ฝึกทักษะการเล่านิทาน และการเลี้ยงดูเด็กให้ถูกแนวทางจัดมุมเทิดพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสร้างการมีส่วนร่วมระหว่างศูนย์ชุมชนและครอบครัว
- ปี 2550 เพื่อให้การดำเนินโครงการพัฒนาศูนย์เด็กเกิดการต่อเนื่อง จึงได้จัดทำ
1. โครงการเตรียมความพร้อมชุมชนร่วมสร้างเสริมคุณภาพเด็กเพื่อชาติ ระยะที่ 1 และโครงการชุมชนร่วมสร้างเสริมคุณภาพเด็กเพื่อชาติ เพื่อขยายการดูแลเด็กถึงอายุ 5 ปี โดยมีแนวทางการดำเนินงานให้ชุมชน พ่อ-แม่ ผู้ปกครอง ผู้ดูแลเด็ก และทุกภาคในชุมชนดำเนินการพัฒนาให้ชุมชนเข้มแข็ง และเป็นต้นแบบการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กโดยชุมชน ในรูปแบบต่างๆ ที่สามารถนำไปขยายผลได้ต่อไป
2. โครงการจัดตั้งศูนย์ส่งเสริมและดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ (Day Care for Old Age) โดยชุมชน เพื่อให้ผู้สูงอายุในชุมชนได้มาร่วมกันทำกิจกรรม และมีผู้ดูแลด้านสุขภาพ ให้คำแนะนำ ช่วยเหลือเมื่อเจ็บป่วย และอยู่อย่างมีความสุข ตามรูปแบบของกรมอนามัยที่กำหนดไว้ ปี 2548 ได้ดำเนินการไปแล้ว 15 จังหวัด 15 ศูนย์ ดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ และในปี 2550 จะดำเนินการเพื่อพัฒนาศูนย์ดูแลสุขภาพผู้สูงอายุให้มีความเข้มแข็งยิ่งขึ้น
| 
